Motorin 100 TL’yi aştı: Çiftçi 1 litre mazot için 6 kilodan fazla buğday satıyor

Motorin fiyatlarının Türkiye genelinde 100 lira sınırını aşması, tarımsal üretimde yakıt maliyetini yeniden gündeme taşıdı. Bağımsız Türkiye Partisi Genel Başkanı Hüseyin Baş, mevcut fiyatlar ve Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 2026 yılı buğday alım fiyatı üzerinden yaptığı hesaplamayla, çiftçinin 1 litre mazot alabilmek için 6 kilogramdan fazla buğday satmak zorunda kaldığını söyledi.

Akaryakıt fiyatlarında eylül ayında yaşanan artışların ardından motorin, 17 Eylül 2026 itibarıyla İstanbul’da 100 liranın üzerine çıktı. Ankara ve İzmir’de ise litre fiyatı 101 lira seviyesini aştı. 18 Eylül’de yayımlanan fiyat bilgilerine göre motorinin litre fiyatı Türkiye genelindeki tüm illerde 100 liranın üzerinde işlem görmeye başladı.

MOTORİNDE ÜÇ HANELİ FİYAT DÖNEMİ

Motorinin litre fiyatı, eylül ayındaki peş peşe zamların ardından Türkiye’de ilk kez üç haneli seviyeye ulaştı. 17 Eylül’deki son artışla İstanbul Avrupa Yakası’nda motorin 100,31 liraya, Anadolu Yakası’nda 100,19 liraya yükseldi. Aynı gün Ankara’da litre fiyatı 101,43 lira, İzmir’de ise 101,70 lira olarak açıklandı.

Akaryakıt fiyatlarındaki artışta küresel petrol piyasalarındaki hareketlilik, dizel yakıt arzına ilişkin gelişmeler ve vergilerdeki değişiklikler etkili oldu. Eylül ayının ortasında motorin fiyatına yapılan zamlarla birlikte üç günlük toplam artışın 11 liranın üzerine çıktığı bildirildi.

HÜSEYİN BAŞ’TAN ÇİFTÇİ MALİYETLERİNE DİKKAT ÇEKEN HESAP

Bağımsız Türkiye Partisi Genel Başkanı Hüseyin Baş, akaryakıta gelen zamların özellikle çiftçiler üzerindeki maliyet baskısını artırdığını savundu. Baş, motorinin 100 lirayı aşmasıyla artık üç haneli fiyatların konuşulduğunu belirterek, artışların üretim sürecinde kullanılan mazotun yanı sıra nakliye ve diğer girdiler üzerinden de etkili olduğunu ifade etti.

Baş’ın hesabı, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan 2026 yılı TMO hububat alım fiyatına dayanıyor. TMO, ikinci grup ekmeklik ve makarnalık buğday için ton başına 16 bin 500 lira alım fiyatı belirledi. Bu rakam kilogram başına 16,50 liraya karşılık geliyor.

Motorinin litre fiyatı 100 lira olarak hesaplandığında, 100 liranın 16,50 liraya bölünmesiyle yaklaşık 6,06 kilogram buğday sonucu ortaya çıkıyor. Bu nedenle Baş, çiftçinin 1 litre mazot alabilmek için 6 kilogramdan fazla buğday satması gerektiğini söyledi. Motorinin 100 liranın üzerinde satıldığı illerde ise bu miktar 6 kilogramın da üzerine çıkıyor.

TMO’NUN 2026 BUĞDAY ALIM FİYATI NE KADAR?

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 2 Haziran 2026 tarihinde duyurduğu fiyatlara göre ikinci grup makarnalık ve ekmeklik buğdayın ton başına alım bedeli 16 bin 500 lira olarak belirlendi. Arpa alım fiyatı ise ton başına 12 bin 750 lira olarak açıklandı.

Tarım ve Orman Bakanlığı açıklamasında, destek ödemeleriyle birlikte üreticinin eline geçecek toplam tutarın buğdayda ton başına 19 bin 514 liraya ulaşacağı belirtildi. Bu tutar, temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği kalemlerini içeriyor. Ancak Hüseyin Baş’ın yaptığı karşılaştırma, destekler hesaba katılmadan açıklanan ton başına 16 bin 500 liralık TMO alım fiyatı üzerinden yapıldı.

GÜBRE, ELEKTRİK VE İŞÇİLİK GİDERLERİ DE EKLENİYOR

Tarımda motorin, yalnızca traktör ve biçerdöver gibi araçların kullanımı açısından değil; ekim, ilaçlama, sulama, hasat ve ürünün depolama merkezlerine taşınması bakımından da temel girdiler arasında yer alıyor. Baş, mazot maliyetine gübre, elektrik, ilaçlama ve işçilik giderlerinin de eklendiğini belirterek çiftçinin üzerindeki toplam yükün daha da arttığını söyledi.

Bununla birlikte üreticinin eline geçen buğday fiyatı ile tüketicinin satın aldığı un ve ekmek fiyatı arasında nakliye, depolama, işleme ve satış aşamalarından kaynaklanan farklı maliyet kalemleri bulunuyor. Bu nedenle yalnızca mazot fiyatındaki artışın nihai gıda fiyatına ne ölçüde yansıyacağı, ürün ve tedarik zincirine göre değişiklik gösterebiliyor.

AKARYAKIT ZAMLARI GIDA FİYATLARINI NASIL ETKİLİYOR?

Hüseyin Baş, motorin fiyatındaki yükselişin tarım sektörüyle sınırlı kalmayacağını, taşımacılık maliyetleri üzerinden çarşı ve pazardaki fiyatları da etkileyebileceğini savundu. Nakliye ücretlerinin artmasının, tarladan hale, depodan markete kadar uzanan süreçte maliyetleri yükseltebileceğini belirten Baş, akaryakıt fiyatlarındaki artışın zincirleme zam baskısı oluşturduğunu ifade etti.

Baş ayrıca, iktidarın yüksek gıda fiyatlarını düşürmeye yönelik uygulamalarında üretim ve taşıma maliyetlerini de dikkate alması gerektiğini söyledi. Bu açıklamalar, BTP Genel Başkanı’nın akaryakıt zamlarına ilişkin siyasi değerlendirmeleri olarak kayda geçti.

MOTORİN FİYATLARINDA SON DURUM

17 ve 18 Eylül 2026 tarihli fiyat bilgilerine göre motorinin litre fiyatı Türkiye genelinde 100 lira eşiğini geçti. Fiyatlar il, ilçe, dağıtım bölgesi ve akaryakıt istasyonuna göre değişebiliyor. Mevcut tablo, çiftçinin üretim sezonunda kullandığı yakıtın maliyetini artırırken, tarımsal ürünlerin taşınması ve işlenmesi aşamalarında da yeni maliyet baskıları oluşturuyor.

TMO’nun 2026 yılı buğday alım fiyatı ile motorinin güncel litre fiyatı karşılaştırıldığında, bir litre mazotun karşılığı 6 kilogramdan fazla buğdaya denk geliyor. Motorin fiyatındaki yükselişin üretici maliyetleri ve gıda fiyatları üzerindeki etkisi ise önümüzdeki dönemde piyasa koşulları ile akaryakıt fiyatlarındaki değişime bağlı olarak izlenecek.