Antalya’nın tescilli tavşan yüreği zeytininde hasat başladı: Kilosu 100 liraya çıkıyor

Türkiye’de yalnızca Antalya ile özdeşleşen coğrafi işaretli tavşan yüreği zeytininde 2026 sezonu hasadı başladı. Sofralık olarak tüketilen ve aynı zamanda zeytinyağı üretiminde kullanılan bu özel çeşidin kilogram fiyatı, iriliğine ve satış kanalına göre 80 ila 100 lira arasında değişiyor.

Antalya Ticaret Borsası tarafından 2018 yılında coğrafi işaretle tescillenen tavşan yüreği zeytini, sınırlı üretim alanı, düşük yağ verimi ve üzerine yürütülen analizlerle öne çıkıyor. Antalya’daki üretimin geçen yıl yaklaşık 6 bin ton olduğu, bu sezon ise 10 bin tona yaklaşmasının beklendiği bildirildi.

HASAT ZEYTİNPARK’TA BAŞLADI

Antalya’daki Zeytinpark’ta gerçekleştirilen hasatta toplanan tavşan yüreği zeytinleri, büyüklüklerine göre sınıflandırılıyor. Ürünün bir bölümü sofralık satış için ayrılırken, kalan kısmı zeytinyağı üretiminde değerlendiriliyor.

Zeytinpark Genel Müdürü Bayram Çarkçıgil’in verdiği bilgilere göre, Antalya’da geçen sezon yaklaşık 6 bin ton seviyesinde olan tavşan yüreği zeytini üretiminin bu yıl 10 bin tona yaklaşması bekleniyor. Bu gerçekleşirse üretimde geçen yıla göre yaklaşık yüzde 67 artış yaşanacak.

KİLOGRAM FİYATI 100 LİRAYA KADAR ULAŞIYOR

Hasat sonrasında boylarına göre ayrılan zeytinler farklı fiyatlardan satışa sunuluyor. Diğer zeytin çeşitlerinde kilogram fiyatının 50, 60 ve 70 lira bandında değiştiği belirtilirken, tavşan yüreği zeytini daha yüksek fiyattan alıcı buluyor.

Tavşan yüreği zeytininin sofralık perakende satış fiyatı bu sezon kilogram başına 80 ila 100 lira arasında değişiyor. Fiyat farklılığında ürünün sınırlı yetişme alanı, boyutuna göre yapılan sınıflandırma ve sofralık niteliği etkili oluyor.

14 KİLOGRAM ZEYTİNDEN 1 LİTRE YAĞ ELDE EDİLİYOR

Tavşan yüreği zeytinini diğer çeşitlerden ayıran başlıca özelliklerden biri, yağ veriminin daha düşük olması. Normal zeytin çeşitlerinde yaklaşık 9 kilogram üründen 1 litre yağ elde edilirken, tavşan yüreği zeytininde aynı miktarda yağ için yaklaşık 14 kilogram ürün gerekiyor.

Zeytinpark’ta elde edilen zeytinyağlarının soğuk sıkım yöntemiyle natürel sızma olarak üretildiği belirtildi. Bu sezon yağlık ürünlerin sıkımına hasadın başlamasından yaklaşık 15 gün sonra geçilmesi planlanıyor. Bu yılın üretim maliyeti ise henüz netleşmedi.

Geçen sezon yarım litrelik tavşan yüreği zeytinyağının 1500 liradan satışa sunulduğu aktarıldı. Bu fiyat, 2026 sezonuna ilişkin maliyet ve satış rakamlarının henüz kesinleşmediği belirtilerek geçmiş sezon verisi olarak ifade edildi.

COĞRAFİ İŞARETLE KORUMA ALTINDA

Antalya tavşan yüreği zeytini, 6 Eylül 2018 tarihinde coğrafi işaret tescili aldı. Tescil, ürünün Antalya ile bağlantısını ve belirlenen üretim özelliklerini kayıt altına alıyor.

İri ve kendine özgü şekliyle tanınan çeşit, ağırlıklı olarak sofralık değerlendiriliyor. Bununla birlikte zeytinyağı üretiminde de kullanılması, ürünün hem doğrudan tüketim hem de işlenmiş ürün olarak ekonomik değer kazanmasını sağlıyor.

ZEYTİNYAĞI CORDOBA ÜNİVERSİTESİ’NDE İNCELENDİ

Antalya Ticaret Borsası’nın yürüttüğü çalışmalar kapsamında tavşan yüreği zeytinyağından alınan örnekler, İspanya’daki Cordoba Üniversitesi’nde analiz edildi. Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr. Mücahit Taha Özkaya’nın aktardığı bilgilere göre, iki sezon boyunca farklı bölgelerden alınan örnekler incelendi.

Uygun koşullarda üretilen natürel sızma tavşan yüreği zeytinyağı örneğinde kilogram başına 191 miligram oleokantal tespit edildi. Oleokantal, zeytinyağında acımsı ve yakıcı duyumla ilişkilendirilen fenolik bileşenlerden biri olarak biliniyor. Bu sonuç, tavşan yüreği çeşidinin yüksek oleokantal içeriğine sahip yağ üretme potansiyeline işaret ediyor.

LABORATUVARDA HÜCRE KÜLTÜRLERİ ÜZERİNDE ÇALIŞILDI

Tavşan yüreği zeytinyağının fenolik bileşikleri, laboratuvar araştırmalarında da incelendi. Dr. Gül Kahraman tarafından yürütülen çalışmada, yağın karaciğer kanseri hücre kültürleri üzerindeki biyolojik etkileri değerlendirildi.

Deneylerin bulguların kontrol edilebilmesi amacıyla 10 kez tekrarlandığı, araştırmanın sonraki aşamalarında zeytinyağındaki fenolik bileşiklerin ayrı ayrı ele alınmasının planlandığı belirtildi. Ancak laboratuvar ortamındaki hücre kültürü sonuçları, insanlar üzerinde tedavi edici etki kanıtı anlamına gelmiyor. Çalışmayı yürüten Dr. Kahraman da zeytinyağının ilaç yerine geçmeyeceğini vurguladı.

YAĞLIK HASAT İÇİN SIRADAKİ AŞAMA SIKIM

30 Ekim 2026 itibarıyla sofralık hasadı başlayan tavşan yüreği zeytininde sıradaki aşama, yağlık ürünlerin fabrikada işlenmesi olacak. Ürünün düşük yağ verimi nedeniyle daha fazla zeytin gerektirmesi, elde edilen zeytinyağının sınırlı miktarda üretilmesine neden oluyor.

Bu sezon üretimin 10 bin tona yaklaşması halinde Antalya’ya özgü çeşidin önceki yıla göre daha geniş bir hacme ulaşması bekleniyor. Buna karşın zeytinyağının kesin satış fiyatı ve toplam üretim maliyeti, sıkım sürecinin tamamlanmasının ardından netleşecek.