925 damgasına dikkat: Ucuz takılarda kurşun ve kadmiyum alarmı

Gün boyu ciltle temas eden takılar, yalnızca görünüşleriyle değil, üretildikleri malzemelerle de güvenlik açısından önem taşıyor. İnternet satış platformlarında ve kayıt dışı tezgâhlarda piyasa değerinin çok altında satılan, üzerinde “925” ibaresi bulunan bazı ürünlerde ağır metal kullanıldığına ilişkin incelemeler tüketicileri yeniden uyardı.

İngiliz The Sunday Times tarafından Temmuz 2026’da yayımlanan araştırmada, Amazon ve TikTok Shop üzerinden satın alınan ve “925 sterling silver” yani 925 ayar gümüş olarak tanıtılan bazı takılar bağımsız teste gönderildi. Birmingham Assay Office tarafından yapılan analizlerde, bazı ürünlerin beyan edilen gümüş içeriğini taşımadığı, bunun yerine yüksek oranda kadmiyum içerdiği bildirildi.

925 İBARESİ TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

“925” damgası, gerçek gümüşte ürünün her 1000 biriminin 925’inin, yani yüzde 92,5’inin gümüş olması gerektiğini ifade ediyor. Ancak bu işaretin taklit edilebilmesi veya ürünün gerçekte farklı bir alaşımdan üretilmesi, damganın tek başına kesin güvence oluşturmadığı anlamına geliyor.

Araştırmada Amazon’da yaklaşık 2,99 sterlin fiyatla satılan ve 925 gümüş olarak tanıtılan bir yüzüğün yüzde 92,3 oranında kadmiyum içerdiği aktarıldı. Bir başka üründe ise TikTok Shop üzerinden satılan ve 925 gümüş olarak pazarlanan bileklik süslerinin yaklaşık yüzde 33 kadmiyum içerdiği bildirildi. İnceleme kapsamında toplam dokuz üründe kadmiyum tespit edildiği belirtildi.

KADMİYUM ORANI YASAL SINIRIN BİNLERCE KATI

Birleşik Krallık’ta takılarda kadmiyum kullanımına ilişkin yasal sınırın yüzde 0,01 olduğu bildiriliyor. Bu nedenle bazı ürünlerde belirlenen oranların yasal limitin binlerce kat üzerine çıktığı ifade edildi. Ürünlerin gümüş görünümünde olması, ağırlıklarının ve parlaklıklarının gerçek takılara benzemesi, tüketicilerin bu farkı yalnızca gözle anlamasını zorlaştırıyor.

Kadmiyum; metal kaplama, pigment, plastik ve pil üretimi gibi farklı alanlarda kullanılan toksik bir ağır metal. Uzun süreli veya yüksek düzeyde maruziyet, özellikle böbrekler ve kemik sağlığı açısından ciddi riskler taşıyabiliyor. Kadmiyum aynı zamanda uluslararası sağlık otoriteleri tarafından kanser riskiyle ilişkilendirilen maddeler arasında değerlendiriliyor.

KURŞUN DA CİDDİ SAĞLIK RİSKİ TAŞIYOR

Düşük kaliteli takılarda karşılaşılabilen bir diğer ağır metal ise kurşun. Kurşun, özellikle çocuklarda sinir sistemi üzerinde olumsuz etkilere yol açabiliyor. Uzun süreli maruziyet; öğrenme ve davranış sorunları, organ hasarı ve yüksek düzeylerde ciddi zehirlenme riskleriyle ilişkilendiriliyor.

Yetkili sağlık kurumlarının uyarılarına göre kurşun ve kadmiyum içeren takılarda en önemli risk yollarından biri, ürünün ağıza götürülmesi, emilmesi veya yutulması. Bu nedenle küçük çocukların takılarla oynamasına, ürünleri emmesine ya da çiğnemesine izin verilmemesi gerekiyor. Takının yutulması durumunda vakit kaybetmeden acil sağlık desteği alınması önem taşıyor.

CİLT TEMASI KONUSUNDA DİKKATLİ OLUNMALI

Ter, nem ve sürtünme takı yüzeyindeki kaplamaların zamanla aşınmasına neden olabilir. Bu durum, ciltte tahriş veya alerjik reaksiyon görülmesine yol açabilir. Ancak mevcut sağlık değerlendirmelerinde kurşun ve kadmiyum açısından en ciddi maruziyet yolunun doğrudan cilt temasından çok ağıza götürme ve yutma olduğu vurgulanıyor.

Buna rağmen özellikle yüzük, bileklik, kolye ve küpe gibi uzun süre kullanılan ürünlerde yüzey bozulması, renk değişimi veya kaplamanın dökülmesi fark edildiğinde takının kullanılmaması gerekiyor. Kullanım sonrasında kaşıntı, kızarıklık, yanma, tahriş ya da ciltte olağan dışı renk değişimi ortaya çıkarsa ürün çıkarılmalı; şikâyetlerin devam etmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

TAKI ALIRKEN HANGİ NOKTALARA BAKILMALI?

Tüketicilerin alışveriş sırasında yalnızca ürünün üzerindeki damgaya veya fotoğraflardaki görünümüne güvenmemesi gerekiyor. Faturasız, satıcı bilgileri eksik, iade koşulları belirsiz ve ürün içeriği açıkça belirtilmeyen satışlardan kaçınılması öneriliyor.

Piyasa ortalamasının çok altında kalan fiyatlar da dikkat edilmesi gereken işaretler arasında bulunuyor. Gerçek gümüş iddiasıyla satılan ürünlerde satıcının ticari bilgilerinin, ürün açıklamasının ve mümkünse sertifika veya analiz bilgisinin kontrol edilmesi önem taşıyor. “Gümüş renkli”, “gümüş görünümlü” veya “925 tarzı” gibi ifadeler ise doğrudan gerçek gümüş anlamına gelmeyebilir.

PLATFORMLARDAKİ ÜRÜNLER İÇİN İNCELEME ÇAĞRISI

The Sunday Times araştırmasının ardından bazı ürünlerin satıştan kaldırıldığı ve ilgili platformlarda geri çağırma süreçlerinin başlatıldığı bildirildi. İnceleme, çevrim içi pazar yerlerinde ürün açıklamalarının ve metal içerik beyanlarının her zaman yeterli denetimden geçmeyebileceğine ilişkin tartışmaları da gündeme taşıdı.

Uzman uyarılarının temel noktası, “925” damgasının tek başına güvenlik sertifikası olarak görülmemesi. Kaynağı belirsiz ve olağan dışı ucuz takılar, özellikle çocukların erişemeyeceği yerlerde tutulmalı; üründe fiziksel bozulma veya kullanım sonrası cilt reaksiyonu görülmesi halinde takı kullanılmaya devam edilmemeli.