Yemek sonrası kürdan kullanımı diş etlerine zarar verebilir

Yemeklerden sonra diş aralarında kalan yiyecekleri temizlemek için kullanılan kürdanlar, yanlış ve tekrarlayan biçimde uygulandığında diş eti dokusuna zarar verebilir. Türk Dişhekimleri Birliği, diş arası temizliğinde klasik tahta kürdanlar yerine diş ipi, uygun boyuttaki arayüz fırçaları veya kişinin ağız yapısına göre belirlenen diğer arayüz temizleme araçlarının tercih edilmesini öneriyor.

Sivri kürdanın dişlerin arasına zorlanarak sokulması, diş etleri arasındaki yumuşak dokuya mekanik baskı uygular. Bu baskı sürekli hale geldiğinde dişler arasındaki üçgen biçimli diş eti papilinde zedelenme ve zamanla doku kaybı görülebilir. Diş aralarında yiyecek sıkışması, kanama veya hassasiyet tekrar ediyorsa sorunu yalnızca kürdanla gidermeye çalışmak yerine diş hekimine başvurulması gerekiyor.

KÜRDAN DİŞ ETİ PAPİLİNİ ZEDELEYEBİLİR

İki dişin arasındaki boşluğu dolduran, üçgen biçimli yumuşak dokuya diş eti papili adı veriliyor. Kürdanın aynı bölgeye sert biçimde ve sık aralıklarla uygulanması, bu dokuda tekrarlayan travmaya yol açabiliyor. Diş aralarındaki gıdaları çıkarmak için yapılan kontrolsüz hareketler, dokunun tahriş olmasına ve zaman içinde küçülmesine neden olabilir.

Diş eti papilinin hacim kaybetmesiyle dişler arasında daha önce fark edilmeyen boşluklar oluşabilir. Bu boşluklar, yiyecek artıklarının yeniden birikmesini kolaylaştırırken temizlenmesi güç alanların ortaya çıkmasına da yol açabilir. Ancak diş arası boşlukların oluşmasında yalnızca kürdan kullanımı değil; diş eti hastalıkları, kemik desteğindeki kayıp, çürükler ve restorasyonlarla ilgili sorunlar da rol oynayabilir.

DİŞ ETİ ÇEKİLMESİ VE HASSASİYET RİSKİ

Diş eti dokusunun zarar görmesi veya çekilmesi halinde diş kökünün bir bölümü açığa çıkabilir. Kök yüzeyi, diş minesine kıyasla dış etkenlere karşı daha hassas olduğundan sıcak ve soğuk yiyecek ya da içeceklerle temas sonrasında sızlama görülebilir.

Dişler arasındaki boşluğun büyümesi, yiyecek birikimini artırabilir. Böylece kişi aynı noktayı daha sık temizleme ihtiyacı hissedebilir ve kürdanı daha fazla kullanarak tahrişi sürdürebilir. Bu durum, neden ortadan kaldırılmadığı sürece tekrarlayan bir döngüye dönüşebilir.

SİVRİ UÇ KÜÇÜK YARALANMALARA NEDEN OLABİLİR

Tahta kürdanın sert ve sivri ucu, yanlış açıyla kullanıldığında diş etinde küçük kesiklere ve çizilmelere yol açabilir. Dilin veya yanağın iç kısmının da kürdanla temas etmesi halinde ağız içinde yüzeysel yaralanmalar meydana gelebilir.

Kürdanın kırılması ya da liflenmesi durumunda küçük tahta parçaları diş eti çevresinde kalabilir. Ağız içindeki yaralı dokuya yabancı parçaların temas etmesi, tahrişi artırabilir. Şişlik, artan ağrı, kötü koku, akıntı veya geçmeyen hassasiyet ortaya çıkarsa enfeksiyon ve apse ihtimali bakımından diş hekimi değerlendirmesi gerekir.

DİŞ YÜZEYLERİ DE AŞINABİLİR

Kürdanın uzun süre aynı noktaya sert hareketlerle sürtülmesi, diş yüzeyinde mekanik aşınmaya katkıda bulunabilir. Özellikle diş aralarını açmaya, sıkışan parçayı zorlayarak çıkarmaya veya kürdanı diş yüzeyine bastırmaya çalışmak, temizlikten çok doku ve yüzey hasarı riskini artırır.

Bu nedenle kürdan, günlük diş arası temizliğinin yerine kullanılmamalıdır. Yemek sonrasında ağızda kalan bir parçayı çıkarmak gerekse bile sivri ve sert bir cismi diş etine doğru bastırmaktan kaçınmak gerekir. Kullanılan aracın ağız içi dokulara uygun olması ve doğru teknikle uygulanması önem taşır.

DİŞ İPİ VE ARAYÜZ FIRÇASI DAHA UYGUN SEÇENEKLER

Diş fırçası, dişlerin arasındaki dar alanlara her zaman yeterince ulaşamaz. Bu bölgelerde biriken yiyecek artıkları ve bakteri plağının uzaklaştırılması için diş ipi veya arayüz temizleyicilerinden yararlanılabilir. Diş ipi, özellikle dişlerin birbirine yakın olduğu dar aralıklarda kullanılabilir.

Diş aralarında daha geniş boşluk bulunan, diş eti çekilmesi yaşayan veya bazı diş tedavileri uygulanmış kişilerde arayüz fırçaları tercih edilebilir. Ancak arayüz fırçasının dişler arasına zorla sokulmaması gerekir. Yanlış boyuttaki fırça veya aşırı baskı, tıpkı sert kürdan kullanımı gibi diş etlerini tahriş edebilir. Uygun ürünün seçimi için diş hekiminin veya ağız ve diş sağlığı uzmanının önerisi dikkate alınmalıdır.

DİŞ ARASI TEMİZLİĞİ NASIL YAPILMALI?

Diş arası temizliğinde amaç, diş etine zarar vermeden plak ve yiyecek artıklarını uzaklaştırmaktır. Diş ipi kullanılacaksa ip, diş etine sertçe bastırılmadan dişin yan yüzeyine uyacak şekilde nazikçe hareket ettirilmelidir. Arayüz fırçası ise boşluğa uygun boyutta olmalı ve zorlanmadan girip çıkabilmelidir.

Türk Dişhekimleri Birliği, genel ağız bakımında dişlerin florlu macunla düzenli olarak fırçalanmasının yanı sıra diş aralarının diş ipi veya arayüz fırçalarıyla temizlenmesine dikkat çekiyor. Hangi aracın kullanılacağı; diş aralarının genişliği, diş eti durumu, mevcut dolgular, kaplamalar ve kişinin el becerisi gibi etkenlere göre değişebilir.

YİYECEK SIKIŞMASI TEKRARLIYORSA DİŞ HEKİMİNE BAŞVURUN

Her yemekten sonra aynı diş aralığına yiyecek sıkışması, yalnızca temizlik alışkanlığıyla ilgili olmayabilir. Çürük, diş eti hastalığı, dişler arasındaki temasın bozulması, mevcut dolgu veya kaplamada uyumsuzluk gibi sorunlar bu şikâyete neden olabilir.

Diş eti kanaması, şişlik, sürekli hassasiyet, ağrı veya ağız kokusu da eşlik ediyorsa bölgeyi kürdanla zorlamak yerine muayene olunması gerekir. Altta yatan neden belirlendiğinde uygun arayüz temizlik yöntemi seçilebilir ve daha ciddi doku hasarlarının önüne geçilebilir.