Kale Seyahat ve VİB Turizm için konkordato süreci: Otobüsçüler maliyet baskısında

Şehirlerarası otobüs taşımacılığında artan akaryakıt, personel, otoyol ve otogar giderleri firmaların mali yapısını zorluyor. Sakarya merkezli VİB Turizm hakkında 28 Ağustos 2026 tarihinde 3 aylık geçici konkordato mühleti verilirken, Kale Seyahat ve bağlantılı şirketleri kapsayan konkordato sürecinde 17 Eylül 2026 itibarıyla 1 yıllık kesin mühlet uygulanmasına karar verildi.

Mahkeme kararları, söz konusu firmaların doğrudan iflas ettiği anlamına gelmiyor. Konkordato süreci, borçların yeniden yapılandırılması ve şirketlerin mali durumlarının mahkeme denetimi altında incelenmesi amacıyla yürütülüyor. Türkiye Otobüsçüler Federasyonu Başkanı Birol Özcan ise sektördeki temel sorunların başında akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş ve yolcu doluluk oranlarındaki düşüşün geldiğini belirtti.

VİB TURİZM HAKKINDA 3 AYLIK GEÇİCİ MÜHLET

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi, Sınırlı Sorumlu 37 Nolu Sakarya VİB Otobüsçüler Karayolu Yolcu Taşıma Kooperatifi hakkında 28 Ağustos 2026 tarihinde 3 ay süreyle geçici konkordato mühleti verilmesine karar verdi. Karar kapsamında kooperatif yönetiminin mali yapısının incelenmesi ve konkordato projesinin uygulanabilir olup olmadığının değerlendirilmesi için geçici konkordato komiserleri görevlendirildi.

29 yıldır şehirlerarası tarifeli yolcu taşımacılığı yapan VİB Turizm için başlatılan süreçte, şirketin borç ödeme kapasitesi ve faaliyetlerini sürdürebilme durumu incelenecek. Mahkemenin verdiği geçici mühlet, işletmeye mali durumunu toparlaması ve alacaklılarla yapılandırma sürecini yürütmesi için hukuki koruma sağlıyor.

KALE SEYAHAT İÇİN KESİN MÜHLET KARARI

Kale Otobüs Seyahat Anonim Şirketi ile Kale Express Seyahat Limited Şirketi hakkında yürütülen konkordato sürecinde ise kesin mühlet aşamasına geçildi. Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi kararı doğrultusunda kesin mühletin başlangıcı 17 Eylül 2026 saat 15.30 olarak belirlendi ve mühletin 1 yıl sürmesine karar verildi.

Karar yalnızca iki otobüs şirketiyle sınırlı kalmadı. Çelebiler Turizm Otomotiv ve Üst Yapı Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi, GrandTur Turizm ve Organizasyon Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi, Bayraktar Saray Petrolcülük Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile grup bünyesindeki diğer ilgili tüzel kişiler de süreç kapsamında yer aldı.

Kesin mühlet döneminde geçici konkordato komiser heyetinin görevine devam etmesi kararlaştırıldı. Bu süreçte şirketlerin mali faaliyetleri komiserlerin gözetimi altında yürütülecek; alacaklıların haklarının korunmasına yönelik mahkeme tedbirleri uygulanacak. Konkordatonun tasdikine ilişkin duruşmanın 15 Aralık 2026 tarihinde yapılması planlanıyor.

TOFED BAŞKANI ÖZCAN: AKARYAKIT GİDERİ EN BÜYÜK YÜKLERDEN BİRİ

Türkiye Otobüsçüler Federasyonu Başkanı Birol Özcan, şehirlerarası taşımacılıkta akaryakıt zamlarının firmaların mali dengesini bozduğunu söyledi. Özcan, Van-İstanbul güzergâhında bir otobüsün gidiş-dönüş seferinde yaklaşık 900 litre motorin tükettiğini belirterek, yakıt giderinin yolcu başına önemli bir maliyet oluşturduğunu ifade etti.

Özcan'ın hesabına göre, gidiş ve dönüş seferlerinde 40'ar koltuğun dolu olması halinde yalnızca akaryakıt maliyeti yolcu başına yaklaşık 1.068 liraya ulaşıyor. Ancak toplam işletme gideri bununla sınırlı değil. İki şoför ve iki muavin için yapılan ödemeler, otoyol geçişleri, otogar giriş-çıkış ücretleri, bakım ve diğer operasyonel harcamalar da bilet gelirleri üzerinde baskı oluşturuyor.

Federasyon Başkanı, otobüsçülerin çeşitli idari ve trafik cezalarıyla da karşı karşıya kaldığını belirterek mevcut koşulların devam etmesi halinde daha fazla firmanın sektörden çekilebileceği uyarısında bulundu. Bu değerlendirme, konkordato başvurularının şehirlerarası taşımacılıkta yalnızca tekil şirket sorunları olarak değil, sektör genelindeki maliyet baskısıyla birlikte ele alındığını gösteriyor.

DÜŞÜK DOLULUK ORANI GELİRLERİ AZALTIYOR

Otobüs firmalarının karşılaştığı bir diğer sorun ise yolcu talebindeki zayıflama. Özcan, vatandaşların önceki dönemlere kıyasla daha seyrek seyahat ettiğini ve otobüslerin birçok seferde tam kapasiteyle hareket etmediğini dile getirdi.

Şehirlerarası taşımacılıkta maliyetlerin büyük bölümü sefer yapılmadan önce ortaya çıkıyor. Otobüsün kaç yolcuyla hareket edeceği önceden kesin olarak bilinmezken yakıt, personel, bakım, sigorta, otoyol ve otogar giderleri seferin doluluk oranından bağımsız olarak önemli ölçüde devam ediyor. Koltukların boş kalması, firmaların aynı giderleri daha az yolcu üzerinden karşılamasına neden oluyor.

BİLET FİYATLARINDA İKİ YILDA YÜZDE 100'Ü AŞAN ARTIŞ

Artan işletme maliyetleri bilet fiyatlarına da yansıdı. Kaynak metinde yer verilen karşılaştırmaya göre Tekirdağ-İstanbul güzergâhında 2024 yılının yaz döneminde 250-300 lira seviyesinde olan bilet fiyatları, sonraki dönemde 550-600 lira aralığına çıktı. Bu değişim, aynı güzergâhta yaklaşık iki yıllık dönemde yüzde 100'ü aşan artış yaşandığına işaret ediyor.

Motorin fiyatlarındaki yükseliş de maliyet artışının önemli başlıklarından biri oldu. Kaynakta, 2024 yılında 42 lira olarak belirtilen motorin fiyatının daha sonraki dönemde 90 liranın üzerine çıktığı aktarılıyor. Akaryakıttaki bu artış, uzun mesafeli seferlerde yakıt giderinin toplam maliyet içindeki payını yükseltti.

SEKTÖRÜN TALEPLERİ: TABAN ÜCRET VE DESTEK

Birol Özcan, otobüs firmalarının sorunlarını görüşmek üzere Ankara'dan randevu talep ettiklerini açıkladı. Federasyonun gündeminde, şehirlerarası otobüs biletlerinde taban ücret uygulamasının hayata geçirilmesi ve D1 yetki belgesi için aranan koltuk sayısının artırılması talebi bulunuyor.

Özcan ayrıca otoyolların özelleştirilmesi halinde geçiş ücretlerinin daha da artabileceğini savunarak sektörün sübvansiyon desteğine ihtiyaç duyduğunu belirtti. Bu taleplerin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkin henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.

KONKORDATO SÜRECİ İFLAS ANLAMINA GELMİYOR

VİB Turizm hakkındaki geçici mühlet ve Kale Seyahat grubu için verilen kesin mühlet, şirketlerin iflas ettiği anlamına gelmiyor. Konkordato sürecinde mahkeme, şirketlerin mali tablolarını, borçlarını ve hazırlanan yapılandırma planını inceliyor. Sürecin sonunda konkordatonun tasdik edilmesi, reddedilmesi veya dosyanın başka hukuki sonuçlara bağlanması mümkün.

Şehirlerarası otobüs taşımacılığında firmaların geleceği; akaryakıt ve diğer işletme giderlerinin seyri, yolcu talebi, bilet fiyatlarının maliyetleri karşılama düzeyi ve mahkemelerde yürütülen konkordato dosyalarındaki gelişmelere bağlı olacak.