Bahçeli’nin seçim sistemi çağrısı sonrası iktidar kulislerinde ortak liste planı

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin siyasi partiler ve seçim sisteminin yeniden düzenlenmesi gerektiği yönündeki açıklamasının ardından, iktidar kulislerinde yürütüldüğü belirtilen çalışmanın ayrıntıları gündeme geldi. AKP ve MHP’nin olası bir erken seçim ihtimaline karşı hazırlık yaptığı öne sürülürken, düzenleme başlıkları arasında muhalefet partilerinin resmi ittifak dışında ortak liste veya çatı parti formülleriyle seçime girmesini zorlaştıracak adımların bulunduğu iddia edildi.

Cumhuriyet gazetesinden Merve Kılıç’ın haberine göre, iktidar cephesindeki çalışmanın merkezinde seçim ittifakları, küçük partilerin seçime katılma koşulları, Hazine yardımı, aday belirleme süreçleri ve siyasi partilerin mali denetimi yer alıyor. Ancak kulislerde konuşulan başlıkların henüz yasalaşmış bir düzenleme niteliği taşımadığı, çalışmaların hazırlık ve değerlendirme aşamasında olduğu aktarılıyor.

BAHÇELİ’NİN AÇIKLAMASI TARTIŞMAYI BAŞLATTI

Devlet Bahçeli, 19 Ağustos 2026’da Türkgün gazetesine yaptığı değerlendirmede, Türkiye’nin 16 Nisan 2017’deki anayasa değişikliğiyle Parlamenter Sistem’den Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçtiğini hatırlattı. Bahçeli, yeni yönetim modelinin yapısına uygun biçimde siyasi partiler ve seçim sisteminin de yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.

Bahçeli’nin açıklamasında siyasi istikrar ve demokratik gelişim vurgusu öne çıktı. MHP lideri, önümüzdeki süreçte siyasi partiler mevzuatıyla seçim sisteminin, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ruhuna uygun bir anlayışla yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti. Bu sözler, seçim kurallarında olası değişikliklerin iktidar gündeminde yeniden öne çıkmasına neden oldu.

RESMİ İTTİFAK MODELİ KORUNACAK

İktidar kulislerinde konuşulan çalışmaya göre AKP ve MHP’nin ihtiyaç duyduğu resmi seçim ittifakı modeli mevcut haliyle korunacak. Bu başlık, Cumhur İttifakı’nın seçim dönemlerinde resmi ittifak kurabilmesine imkân veren mevcut yapının tamamen kaldırılmasının düşünülmediğine işaret ediyor.

Buna karşılık, muhalefet partilerinin resmi bir ittifak kurmadan seçim iş birliği yapmasının önüne geçilmesi planlanıyor. Çatı parti, ortak liste veya örtülü seçim iş birliği gibi yöntemlerle farklı partilerin aynı liste üzerinden milletvekili seçimine katılması, düzenlemenin hedefindeki başlıklar arasında gösteriliyor.

ORTAK LİSTE VE ÇATI PARTİ FORMÜLÜNE SINIRLAMA

Hazırlık iddialarına göre özellikle küçük partilerin seçim döneminde daha büyük bir parti çatısı altında aday göstermesi ve seçim sonrasında kendi siyasi yapılarına dönmesi gibi yöntemler sınırlandırılmak isteniyor. Bu uygulamada, seçime katılma yeterliliği veya milletvekili çıkarma kapasitesi sınırlı olan partilerin başka bir parti listesinden aday gösterilerek Meclis’te temsil edilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.

Söz konusu arayışın, son dönemde muhalefet partileriyle milliyetçi çizgideki bazı siyasi partiler arasında yürütülen temaslara karşı bir önlem olarak değerlendirildiği belirtiliyor. Kulislerdeki değerlendirmeler, düzenlemenin yalnızca seçim hukuku açısından değil, partilerin seçim öncesi ve sonrası kuracağı siyasi iş birlikleri bakımından da etkili olabileceğine işaret ediyor.

KÜÇÜK PARTİLER İÇİN TEŞKİLATLANMA ŞARTI

Çalışma kapsamında küçük partileri doğrudan ilgilendiren bir diğer başlığın ise seçime katılma yeterliliği olduğu aktarılıyor. Partilerin seçime girebilmesi için gerekli il ve ilçe teşkilatlanma şartlarının zorlaştırılması planlanıyor. Böylece ülke genelinde yeterli örgütlenmeye sahip olmayan siyasi partilerin seçimlere katılımının daha sıkı kurallara bağlanması gündeme gelecek.

Teşkilatlanma koşullarının hangi ölçütlerle değiştirileceğine ilişkin kesinleşmiş bir ayrıntı paylaşılmazken, düzenlemenin siyasi partilerin seçim öncesindeki örgütsel kapasitesini daha önemli hale getirmesi bekleniyor. Bu başlık, özellikle yeni kurulan veya ülke genelinde sınırlı sayıda teşkilatı bulunan partiler açısından belirleyici olabilir.

HAZİNE YARDIMI İÇİN OY ORANI DEĞİŞEBİLİR

İktidar kulislerinde üzerinde durulan başlıklardan biri de siyasi partilere yapılan Hazine yardımı için aranan oy oranı. Mevcut sistemde devlet yardımı, siyasi partilerin milletvekili genel seçimlerinde aldığı oy oranı esas alınarak belirleniyor. Yeni çalışmada bu yardımın hangi oy oranıyla ve hangi şartlarla verileceğinin yeniden düzenlenmesi planlanıyor.

Oy oranına ilişkin değişikliğin küçük partilerin mali imkânlarını doğrudan etkileyebileceği belirtiliyor. Hazine yardımından yararlanma koşullarının ağırlaştırılması halinde, seçim dönemlerinde kamu desteği alamayan partilerin faaliyetlerini üyelik aidatları, bağışlar ve diğer yasal gelirlerle sürdürmesi gerekecek.

ÖN SEÇİM VE ADAY LİSTELERİ DE MASADA

Hazırlanan paketin yalnızca ittifak ve seçimlere katılma şartlarıyla sınırlı kalmayacağı ifade ediliyor. Siyasi Partiler Yasası’nda yapılması planlanan değişiklikler kapsamında ön seçim mekanizmalarının, milletvekili aday listelerinin belirlenme yöntemlerinin ve partilerin mali denetim süreçlerinin de yeniden ele alınması öngörülüyor.

Bu başlıkların yasalaşması halinde siyasi partilerin aday belirleme süreçlerinde genel merkezlerin ve teşkilatların rolü yeniden tartışmaya açılabilir. Mali denetim düzenlemeleri ise partilerin gelir, gider ve finansman işlemlerinin hangi usullerle inceleneceğini yeniden şekillendirebilir. Kulislerde konuşulan çalışma için henüz kesinleşmiş bir kanun teklifi veya açıklanmış bir takvim bulunmuyor.

ERKEN SEÇİM İHTİMALİNE KARŞI ÖN HAZIRLIK

AKP kulislerinde, olası bir erken seçim kararında yasal değişikliklerin zamanında tamamlanabilmesi için tartışmanın şimdiden başlatıldığı belirtiliyor. Bu nedenle seçim sistemi ve siyasi partiler mevzuatına ilişkin başlıkların, yalnızca mevcut siyasi dengeler açısından değil, seçim takviminin öne çekilmesi ihtimaline karşı da değerlendirildiği aktarılıyor.

Bahçeli’nin açıklamasıyla başlayan tartışmanın bundan sonraki aşamasını, iktidar partilerinin ortak çalışmasının somut bir yasa teklifine dönüşüp dönüşmeyeceği belirleyecek. Şu aşamada gündeme gelen değişiklikler kulis bilgileriyle sınırlı bulunuyor; resmi metin ve uygulama takvimi açıklanmadığı için seçim sisteminin hangi maddelerinde değişiklik yapılacağı kesinleşmiş değil.