Frank işareti nedir? Kalp riskini kulak memesinden değil, bu göstergelerden anlayın

Cem Yılmaz’ın 29 Ağustos 2026’da Çanakkale’nin Ayvacık ilçesindeki evinde yaşadığı göğüs ağrısının ardından kalp krizi geçirdiğinin açıklanması, kulak memesindeki çapraz çizgi olarak bilinen “Frank işareti”ni yeniden gündeme taşıdı. Sosyal medyada bu çizginin kalp damar hastalığının kesin belirtisi olduğu yönünde paylaşımlar yapılırken, uzmanlar tek başına kulak memesine bakılarak tanı konulamayacağını vurguluyor.

Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Bingür Sönmez de tartışmaya ilişkin değerlendirmesinde, hiçbir kardiyoloji kılavuzunda kulak memesindeki kıvrımların tek başına risk tanımlaması olarak kullanılmadığını belirtti. Kalp damar hastalığı riskinin değerlendirilmesinde tansiyon, LDL kolesterol, kan şekeri, sigara kullanımı, bel çevresi, fiziksel aktivite, uyku sorunları ve aile öyküsü gibi ölçülebilir göstergelerin dikkate alınması gerekiyor.

FRANK İŞARETİ NEDİR?

Frank işareti, kulak kanalının yanından başlayarak kulak memesinin arka-alt bölümüne doğru çapraz şekilde uzanan bir çizgi veya kıvrım olarak tanımlanıyor. Bu bulgu, 1973 yılında Sanders Frank tarafından koroner kalp hastalığıyla ilişkilendirilmişti. Sonraki yıllarda yapılan bazı araştırmalarda kulak memesi çizgisi ile koroner arter hastalığı arasında ilişki bulunduğu bildirildi.

Bununla birlikte bilimsel veriler, bu çizginin kalp krizi tanısı koyduracak kesinlikte olmadığını gösteriyor. Sistematik derlemelerde Frank işaretinin tanısal doğruluğunun sınırlı ve çalışmalar arasında değişken olduğu belirtildi. Daha güncel uzman değerlendirmelerinde de çizginin yaş, cilt ve bağ dokusundaki değişikliklerle birlikte görülebileceği; bu nedenle tek başına kalp damar hastalığı göstergesi kabul edilemeyeceği ifade ediliyor.

CEM YILMAZ’IN RAHATSIZLIĞI SONRASI GÜNDEME GELDİ

Komedyen Cem Yılmaz, 29 Ağustos 2026 gecesi Çanakkale’nin Ayvacık ilçesine bağlı Paşaköy’deki evinde şiddetli göğüs ağrısı yaşadı. Ayvacık Devlet Hastanesi’ne başvuran Yılmaz’ın EKG’sinde kalp krizi şüphesi oluşturan bulgular görüldü ve gerekli ilk müdahalenin ardından Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi’ne sevk edildi.

Üniversite hastanesinde anjiyo uygulanan Yılmaz’a, tıkalı damara yönelik balon ve stent işlemi yapıldığı bildirildi. Koroner yoğun bakımda takip edilen Cem Yılmaz, tedavisinin ve gerekli kontrollerinin ardından 31 Ağustos 2026’da taburcu edildi. Hastaneye kaldırılması ve sonrasında paylaşılan fotoğraflar, kulak memesindeki çizgiyle ilgili iddiaların sosyal medyada yayılmasına neden oldu.

KULAK MEMESİNDEKİ ÇİZGİ YAŞLA BELİRGİNLEŞEBİLİR

Prof. Dr. Bingür Sönmez’in değerlendirmesine göre kulak memesindeki kıvrımlar, yüzdeki kırışıklıklara benzer biçimde yaş ilerledikçe belirginleşebilir. Kulak memesindeki dolgunluğun azalması ve bazı kişilerde uyku pozisyonu gibi etkenler de bu görünümde rol oynayabilir. Bu nedenle ileri yaştaki bir kişinin kulak memesindeki çizginin daha belirgin olması, tek başına koroner kalp hastalığı bulunduğu anlamına gelmez.

Bazı bilimsel çalışmalar Frank işareti ile damar hastalığı arasında ilişki olabileceğini öne sürse de bu bulgu, doktor muayenesinin, kan testlerinin veya gerekli görülen kardiyolojik incelemelerin yerine geçmiyor. Kulak memesindeki çizginin bulunması ya da bulunmaması, kişinin kalp damar hastalığı riskini tek başına belirlemiyor.

KALP DAMAR HASTALIĞINDA GERÇEK RİSK FAKTÖRLERİ

Kalp damar hastalığı riski değerlendirilirken öncelikle yüksek tansiyon, yüksek LDL kolesterol, diyabet veya prediyabet, sigara kullanımı, fazla kilo ve özellikle karın bölgesindeki yağlanma, hareketsiz yaşam, yaş, genetik yatkınlık ve aile öyküsü birlikte ele alınıyor. Bu faktörlerin bir bölümü kan basıncı ölçümü ve kan testleriyle belirlenebiliyor.

Yüksek tansiyon uzun süre belirti vermeden damar duvarlarına zarar verebiliyor. LDL olarak bilinen kötü kolesterolün yüksek olması damar duvarında plak oluşumuna katkıda bulunarak kalp krizi ve inme riskini artırabiliyor. Diyabet ve kan şekeri yüksekliği de damar sağlığını olumsuz etkileyen önemli riskler arasında yer alıyor.

SİGARA VE HAREKETSİZLİK RİSKİ ARTIRIYOR

Tütün kullanımı kalp ve damar hastalıkları açısından değiştirilebilir en önemli risk faktörlerinden biri olarak kabul ediliyor. Sigaranın bırakılmasıyla kalp damar hastalığına bağlı ek risk zaman içinde azalıyor; mevcut bilimsel veriler, bırakıldıktan yaklaşık bir yıl sonra koroner kalp hastalığına bağlı ek riskin önemli ölçüde gerilediğini gösteriyor.

Fiziksel aktivite eksikliği de tansiyon, kilo, kan şekeri ve kolesterol kontrolünü zorlaştırabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, yetişkinler için haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta fiziksel aktivite veya 75 dakika yüksek yoğunlukta aktivite öneriyor. Kişinin mevcut sağlık durumu, yaşı ve kullandığı ilaçlar egzersiz planı belirlenirken dikkate alınmalı.

BEL ÇEVRESİ VE UYKU KALİTESİNE DİKKAT

Karın bölgesinde yağlanma, kalp damar hastalığı ve metabolik sorunlarla ilişkilendiriliyor. Türkiye’de kullanılan genel değerlendirmelerde bel çevresinin erkeklerde 102 santimetre, kadınlarda 88 santimetre ve üzerine çıkması yüksek risk göstergesi olarak kabul ediliyor. Ancak bel çevresi tek başına tanı koydurmaz; kilo, boy, kan şekeri, tansiyon ve kolesterol değerleriyle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Horlama, uykuda nefesin kesilmesi ve gündüz aşırı uyuklama gibi belirtiler uyku apnesiyle ilişkili olabilir. Uyku apnesi, özellikle yüksek tansiyon ve diğer metabolik risklerle birlikte görüldüğünde kalp damar sağlığı açısından dikkate alınması gereken bir durumdur. Bu belirtileri yaşayan kişilerin değerlendirme için sağlık kuruluşuna başvurması gerekir.

KALP RİSKİ NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Kalp damar hastalığı riskini anlamak için kulak memesini incelemek yerine düzenli tansiyon ölçümü, kolesterol ve kan şekeri kontrolleri, bel çevresi takibi ve aile öyküsünün sağlık profesyoneliyle paylaşılması daha anlamlı veriler sağlar. Ailede erken yaşta koroner kalp hastalığı bulunması, sigara kullanımı, diyabet veya yüksek tansiyon gibi durumlar varsa risk değerlendirmesinin kişiye göre yapılması gerekir.

Göğüste baskı veya ağrı, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı, bayılma ya da ağrının kola, sırta veya çeneye yayılması gibi belirtiler ortaya çıktığında kulak memesindeki görünüme bakılmamalı; acil sağlık hizmetlerinden yardım istenmelidir. Frank işareti üzerine tartışmalar sürse de uzmanların ortak vurgusu, kalp sağlığı için görsel bir işaretten çok ölçülebilir ve doğrulanabilir risk faktörlerine odaklanılması gerektiği yönünde.