Sosyal medyada 15 yaş sınırı: Yeni yönetmelik 1 Kasım’da yürürlükte

Sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara yönelik hizmetlerini yeniden düzenleyen yönetmelik, 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulması yasaklanırken, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcılar için özel ve korumalı bir hizmet modeli getirildi.

“Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik” 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girecek. Düzenleme, Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını; yaş doğrulama, çocuk hesapları, ebeveyn kontrol araçları ve itiraz mekanizmaları bakımından yeni yükümlülüklerle karşı karşıya bırakıyor.

15 YAŞINI DOLDURMAYANLARA HİZMET SUNULAMAYACAK

Yönetmeliğin temel hükmüne göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Yaş doğrulaması sonucunda bu yaş grubunda olduğu belirlenen kullanıcıların hesap açma talepleri reddedilecek.

Düzenlemede “çocuk” tanımı, daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişileri kapsayacak şekilde yapıldı. Buna göre 15 yaşını doldurmuş, ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcılar tamamen platform dışına çıkarılmayacak; bu kişiler çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi olacak.

YAŞ DOĞRULAMASI E-DEVLET ÜZERİNDEN YAPILACAK

Sosyal ağ sağlayıcıları, hesap oluşturma aşamasında kullanıcıların yaş durumunu doğrulamak zorunda olacak. Yaş doğrulama işlemi, e-Devlet Kapısı üzerinden kimlik doğrulaması yapılarak oluşturulacak yaş doğrulama belirteciyle gerçekleştirilecek.

Yönetmeliğe göre bu belirteç, kullanıcının 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 15 yaşını doldurmuşsa 18 yaşını tamamlayıp tamamlamadığı bilgisini içerecek. Belirteçte kullanıcının adı, kimlik numarası veya sosyal ağ platformundaki kullanıcı adını belirlemeye yarayacak başka kişisel veriler bulunmayacak. Sosyal ağ sağlayıcıları, bu belirteci yalnızca yaş doğrulama amacıyla kullanabilecek.

Platformlar, hizmetin devamı sırasında kendi belirleyecekleri tekli veya katmanlı doğrulama yöntemlerini de uygulayabilecek. Bir hesabın doğrulanan yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe oluşması halinde hesap askıya alınabilecek ve yeniden kullanım için yaş doğrulama yapılması istenebilecek.

15-17 YAŞ GRUBU İÇİN ÇOCUK HESABI DÖNEMİ

15 yaşını doldurmuş, 18 yaşını tamamlamamış kullanıcıların hesapları, yetişkin hesaplarından farklı kurallarla çalışacak. Bu hesaplar varsayılan olarak gizli tutulacak ve kamuya açık hesap seçeneği sunulmayacak.

Çocuk kullanıcıların takipçi ve takip ettikleri hesap listeleri diğer kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek. Çocuk hesabına yalnızca kullanıcının takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek ve mesajlaşmalarda “görüldü” bilgisi yer almayacak.

Çocuk hesaplarının telefon rehberleri, e-posta adres defterleri veya diğer uygulama ve platformlardaki kişi, arkadaş ve takip listeleriyle iletişim amacıyla senkronize edilmesi de yasaklanacak. Platformlar, üçüncü kişilere ait iletişim verilerini kullanarak çocuk hesaplarını aratamayacak, bulamayacak veya başka kullanıcılara öneremeyecek.

CANLI YAYIN, EKRAN GÖRÜNTÜSÜ VE KİŞİSELLEŞTİRİLMİŞ REKLAM KISITLAMASI

Yönetmelik kapsamında çocuk hesaplarında canlı yayın özelliğine yer verilemeyecek. Profil fotoğrafı, hesap, paylaşım ve görsellerin başkaları tarafından ekran görüntüsü alınmasını önlemek için sosyal ağ sağlayıcıları teknik tedbirler uygulayacak.

Çocuk kullanıcıların davranışlarına göre kişiselleştirilmiş hizmet sunulamayacak. Bu kullanıcıların kişisel verileri profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerinde kullanılamayacak. Ayrıca bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetlerin sunulmasına izin verilmeyecek.

Çocuk hesaplarında görsel içeriklerin kaydırma, dokunma, tıklama veya benzeri hareketlerle ya da otomatik biçimde art arda sunulmasını sağlayan arayüz, tasarım veya işlevler de kullanılamayacak. İçerik filtreleme ve öneri sistemi ayarlarının, çocukların gelişimine zarar verebilecek içeriklere maruz kalmasını azaltacak şekilde düzenlenmesi gerekecek.

EBEVEYN KONTROL ARAÇLARI ZORUNLU OLACAK

Sosyal ağ sağlayıcıları, ebeveynler ve yasal olarak çocuk hakkında karar verme yetkisi bulunan kişiler için açık, anlaşılır ve kullanımı kolay kontrol araçları sunacak. Bu araçların çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet yükümlülüğünün yerine geçmeyeceği yönetmelikte ayrıca belirtildi.

Ebeveyn kontrol sistemleriyle hesap ve özellik ayarları yönetilebilecek, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemler ebeveyn iznine bağlanabilecek. Ayrıca harcama limiti belirleme, kullanım süresini izleme ve sınırlandırma ile konum paylaşımına ilişkin mekanizmalar sunulacak.

Kontrol araçlarının Türkçe dil seçeneğine sahip olması, farklı cihaz ve işletim sistemlerinde çalışabilmesi ve kolayca bulunup etkinleştirilebilmesi gerekecek. Bu araçlar etkinleştirildiğinde çocuk kullanıcıya bilgi verilecek; ebeveynin kontrol yetkisinin çocuğun bilgisi dışında devre dışı bırakılmasını önleyecek güvenlik tedbirleri uygulanacak.

MEVCUT HESAPLAR İÇİN SON TARİH 31 MART 2027

Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve yaş doğrulama belirteci kullanılmamış hesaplar için de geçiş süreci öngörüldü. Sosyal ağ sağlayıcıları, mevcut hesaplarda yaş doğrulamasını en geç 31 Mart 2027’ye kadar en az bir kez yapmak zorunda olacak.

Bu doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları, kullanıcıya bilgi verilerek kapatılacak. 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcıların hesapları ise çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kurallarına tabi tutulacak.

İTİRAZ MEKANİZMASI VE YAPTIRIMLAR

Sosyal ağ sağlayıcıları; yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınmasına veya kapatılmasına ve çocuk hesaplarına uygulanan tedbirlere karşı başvuru ve itiraz yapılabilmesi için Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir mekanizma kuracak. İtirazlar tamamen otomatik sistemlerle incelenemeyecek ve anlamlı insan incelemesine tabi tutulacak.

İtiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinemeyecek. Yönetmelikteki yükümlülüklere uyulmaması halinde 5651 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri uyarınca yaptırım uygulanacak. Yaptırım belirlenirken ihlalin ağırlığı ve süresi, etkilenen çocukların sayısı ile platformun uyum çabaları dikkate alınacak.