Küresel piyasalar için kritik hafta: Gözler ABD tarım dışı istihdam verisinde

Küresel piyasalarda 28 Ağustos Cuma günü sona eren haftada ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh’un Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’ndaki mesajları, ABD’den gelen makroekonomik veriler, Nvidia’nın güçlü bilançosu ve Orta Doğu’daki gelişmeler öne çıktı. Yeni haftada ise yatırımcıların odağında başta ABD tarım dışı istihdam verisi olmak üzere yoğun bir veri takvimi bulunuyor.

Fed Başkanı Warsh’un enflasyonla mücadeleyi önceleyen açıklamaları, faiz politikasında daha şahin bir duruş sergilenebileceği beklentisini güçlendirdi. ABD’de açıklanacak istihdam, enflasyon, imalat ve hizmet sektörü verilerinin yanı sıra Avrupa ve Asya’dan gelecek göstergeler de küresel varlık fiyatlarında oynaklığı artırabilecek başlıca gelişmeler arasında yer alıyor.

WARSH’UN MESAJLARI PİYASALARIN ODAĞINDA

Kevin Warsh, Fed Başkanı olarak ilk kez katıldığı Jackson Hole Ekonomi Politikası Sempozyumu’nda enflasyonu önceliklendiren mesajlar verdi. Warsh, Fed’in yüzde 2’lik enflasyon hedefinin esnetilemez bir ilke olduğunu belirtirken, mevcut finansal koşulların henüz yeterince sıkı olmadığını ifade etti.

Açıklamaların ardından para piyasalarında Fed’in eylül toplantısında politika faizini 25 baz puan artıracağına yönelik ihtimal yüzde 35’ten yüzde 60’a yükseldi. Aralık ayında ilave bir faiz artışı yapılabileceği beklentisi de fiyatlamalarda daha fazla yer bulmaya başladı. Warsh’un mesajları, Fed’in önümüzdeki dönemde enflasyonla mücadele amacıyla daha sıkı bir para politikası uygulayabileceği yönündeki tahminleri destekledi.

Kansas City Fed Başkanı Jeffrey Schmid, enflasyonun inatçı ve katı bir görünüm sergilediğini söyledi. Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise enflasyonun hedefin üzerinde daha uzun süre kalmasının fiyat baskılarını yeniden düşürmeyi zorlaştıracağını belirterek harekete geçme zamanının geldiğini vurguladı. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee de Warsh’un değerlendirmelerine genel olarak katıldığını ve enflasyonu temel sorun olarak gördüğünü açıkladı.

PCE VERİSİ BEKLENTİLERİ AŞTI

Fed’in enflasyon göstergeleri arasında yakından takip ettiği kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, temmuz ayında aylık bazda yüzde 0,2 arttı. Piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşen veri, fiyatlar genel düzeyindeki yukarı yönlü hareketin gelecek dönemde de devam edebileceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.

Enflasyon görünümüne ilişkin belirsizlikler dolar talebini desteklerken, tahvil piyasasında da satış baskısı oluşturdu. Fed’in politika faizine en duyarlı tahvil olarak öne çıkan 2 yıllık ABD tahvilinin faizi, Warsh’un açıklamalarının ardından yaklaşık 10 baz puan artarak yüzde 4,35 seviyesine çıktı. Haftalık bazda ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi ise yatay seyrederek yüzde 4,72 düzeyinde kaldı.

DOLAR GÜÇLENDİ, ALTIN VE PETROL GERİLEDİ

Haftalık bazda dolar endeksi yüzde 0,9 artışla 99,7 seviyesine yükseldi. Güçlenen dolar ve yüksek seyreden tahvil faizleri, getirisi olmayan varlıklar üzerindeki alternatif maliyeti artırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle altının ons fiyatı haftayı yüzde 3,2 düşüşle 4 bin 455 dolardan tamamladı.

Enerji piyasalarında ise Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmeler takip edildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi, Umman ile yapılan görüşmelerde iki ülkenin Boğaz’dan elde edilecek gelirlerden alacağı paylar da dahil olmak üzere bazı konularda mutabakata vardığını açıkladı. Muhibbi, Boğaz’ın açılmasının ABD’nin İran’ın şartlarını kabul etmesine bağlı olduğunu söyledi.

Bu açıklama, Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerinin artabileceği beklentisini güçlendirdi. ABD Başkanı Donald Trump da Boğaz’ın kontrolünün tamamen kendilerinde olduğunu savunarak İran’la savaşın çok yakında sona ereceğini belirtti. Gelişmelerin ardından ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 4,7 gerileyerek 88,3 dolara indi.

NVIDIA BİLANÇOSU YAPAY ZEKA İŞTAHINI DESTEKLEDİ

Kurumsal tarafta Nvidia’nın finansal sonuçları küresel teknoloji hisseleri açısından haftanın önemli başlıklarından biri oldu. ABD’li çip üreticisinin geliri, üç aylık dönemde yıllık bazda yüzde 106 artarak 96,2 milyar dolara yükseldi ve piyasa beklentilerini aştı.

Nvidia’nın net kârı da aynı dönemde yıllık yüzde 126 artışla 59,7 milyar dolara çıktı. Şirketin kurucusu ve Üst Yöneticisi Jensen Huang, yapay zekânın ürettiği tokenların artık verimli ve kârlı bir yapıya kavuştuğunu belirterek günümüzde işlem gücünün gelir anlamına geldiğini ve talebin hızlandığını söyledi.

Nvidia bilançosu, ABD pay piyasalarında risk iştahını destekledi. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 0,49, Nasdaq yüzde 0,85 ve Dow Jones yüzde 0,53 yükseldi. ABD ekonomisinin ikinci çeyrekte yüzde 1,5 büyüdüğünü gösteren veri de beklentilerle paralel gerçekleşti.

ABD’DE YENİ HAFTANIN VERİ TAKVİMİ YOĞUN

Yatırımcıların yeni haftadaki en önemli gündem maddesi tarım dışı istihdam verisi olacak. İstihdam piyasasının görünümüne ilişkin açıklanacak verilerin, Fed’in faiz politikasına yönelik beklentiler ve küresel risk iştahı üzerinde etkili olması bekleniyor.

ABD’de pazartesi Dallas Fed imalat aktivite endeksi, salı inşaat harcamaları ile S&P Global ve ISM imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri açıklanacak. Çarşamba günü ADP istihdam raporu, imalat sanayi yeni siparişleri ve dayanıklı mal siparişleri takip edilecek.

Perşembe günü dış ticaret dengesi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve S&P Global hizmet sektörü PMI verileri gündemde olacak. Cuma günü ise tarım dışı istihdam ile işsizlik oranı açıklanacak. Analistler, iş gücü piyasasına ışık tutacak bu verilerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğine dikkat çekiyor.

AVRUPA’DA ENFLASYON VE ECB KARARLARI İZLENECEK

Avrupa piyasalarında enerji maliyetlerindeki nispi gerileme ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz patikasına ilişkin beklentiler etkili oldu. ECB’nin para politikası toplantı tutanakları, enflasyonun düşmemesi halinde bankanın yakın zamanda yeni bir faiz artışına hazırlandığını ortaya koydu.

ECB Üyesi Isabel Schnabel, faiz oranlarının daha yüksek seviyelerde olması gerektiğini söyledi. Piyasalarda bankanın gelecek ay faiz artırımına gidebileceği fiyatlanırken, Mart 2027’ye kadar ikinci bir faiz artışı yapılabileceğine ilişkin öngörüler de öne çıktı.

Almanya’da Sanayi İhracat Beklenti Endeksi, temmuzdaki eksi 2,8 puan seviyesinden ağustosta 9,6 puana yükseldi. Böylece endeks, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başladığı Şubat 2022’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Almanya’nın ikinci çeyrek GSYH’si de çeyreklik bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 1 arttı ve beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Ifo İş Ortamı Güven Endeksi ağustosta beklentileri aşarak 88,8 puana yükseldi ve art arda dördüncü ayda da artış kaydetti. Haftalık bazda İngiltere’de FTSE 100 yüzde 0,06, Almanya’da DAX yüzde 1,66 yükseldi. Fransa’da CAC 40 yüzde 0,98, İtalya’da MIB 30 ise yüzde 0,10 geriledi.

31 Ağustos ile başlayan haftada Almanya’da pazartesi enflasyon, salı Euro Bölgesi’nde enflasyon, işsizlik oranı ve imalat sanayi PMI verileri açıklanacak. İngiltere’de imalat sanayi PMI, Euro Bölgesi’nde üretici enflasyonu, Almanya, İngiltere ve Euro Bölgesi’nde hizmet sektörü PMI verileri de izlenecek. Cuma günü Euro Bölgesi’nde perakende satışlar, Almanya’da ise imalat sanayi yeni siparişleri takip edilecek. İngiltere’de pazartesi tatil nedeniyle piyasalar kapalı olacak.

ASYA BORSALARINDA KARIŞIK SEYİR

Asya piyasalarında Nvidia’nın güçlü bilançosu risk iştahını desteklerken, enflasyonist baskıların sürdüğünü gösteren veriler yükselişleri sınırladı. Japonya’da Tokyo Tüketici Fiyat Endeksi ağustosta yıllık yüzde 1,9 arttı. Taze gıda ve enerji hariç Tokyo çekirdek TÜFE ise yüzde 2 yükseldi; temmuzdaki artış yüzde 1,8 seviyesindeydi.

Çin’in önde gelen e-ticaret ve teknoloji şirketi Alibaba’nın, yapay zeka yatırımlarını finanse etmek amacıyla 10,2 milyar dolarlık hisse satışı planladığına ilişkin haber akışı teknoloji hisselerindeki risk iştahını baskıladı. Samsung Electronics de bu yıl hissedarlara 90 ila 110 trilyon won, yani yaklaşık 65 ila 80 milyar dolar kaynak aktarılacağını duyurdu.

Haftalık bazda Güney Kore’de Kospi yüzde 1,79, Hong Kong’da Hang Seng yüzde 1,63 geriledi. Japonya’da Nikkei 225 yüzde 0,59, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1,20 yükseldi. Yeni haftada sektörel PMI verilerinin yanı sıra Japonya ve Çin’den gelecek sanayi, büyüme, dış ticaret, perakende satışlar ve enflasyon göstergeleri izlenecek.

BIST 100’DE YÜKSELİŞ, CDS’TE GERİLEME

Yurt içinde Borsa İstanbul’da alış ağırlıklı bir görünüm izlendi. BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 0,87 artarak 14.641,56 puandan kapandı. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB), 1 Mart 2026’da ara verilen bir hafta vadeli repo ihalelerine yeniden başlama kararı, yurt içindeki alıcılı seyri destekleyen gelişmeler arasında yer aldı.

Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi, Orta Doğu’da jeopolitik risklerin azalabileceği beklentisi ve yurt içindeki likidite yönetimine yönelik adımların etkisiyle 217 baz puana indi. Böylece CDS, 18 Şubat’tan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Dolar/TL ise haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 48,2380 seviyesinden tamamladı.

Yeni haftada yurt içinde pazartesi büyüme ve işsizlik oranı, salı imalat sanayi PMI, perşembe enflasyon, cuma ise TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru ile TCMB’nin aylık fiyat gelişmeleri raporu açıklanacak. AA Finans beklenti anketine katılan ekonomistler, Türkiye ekonomisinin ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,80 büyümesini bekliyor.

PİYASALARIN YÖNÜ VERİLERE BAĞLI OLACAK

Küresel piyasalarda yeni haftanın fiyatlamalarında Fed’in enflasyonla mücadele mesajları, ABD istihdam verileri ve merkez bankalarının faiz politikalarına ilişkin beklentiler belirleyici olacak. Avrupa’da enflasyon, Asya’da ise PMI ve büyüme verileri izlenirken, yurt içinde büyüme ve enflasyon göstergeleri yatırımcıların gündeminde bulunacak.