İran’da iyot tableti iddiası: Sağlık Bakanlığı Kazma Dağı haberini yalanladı

İran’da Kazma Dağı çevresinde yaşayanlara olası nükleer saldırı endişesiyle iyot tableti dağıtıldığı yönündeki haberler gündeme geldi. Ancak İran Sağlık Bakanlığı, 6 Kasım 2026’da yaptığı açıklamada, bakanlık yetkililerinden hiçbirinin bu konuda İngiliz basınına konuşmadığını ve haberde yer alan sözlerin gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

İddia, İran’ın orta kesiminde, Natanz yakınlarında bulunan ve yer altında nükleer faaliyet yürütüldüğü öne sürülen Kazma Dağı’na ilişkin olası ABD saldırısı tartışmalarıyla birlikte yayıldı. Haberlerde, nükleer tesislerin 2 ila 3 kilometre çevresinde yaşayanlara potasyum iyodür içeren tabletlerin verildiği ileri sürülürken, dağıtımın kapsamı, kaç kişiye ulaşıldığı ve yeni bir uygulama olup olmadığı konusunda bağımsız bir doğrulama bulunmadı.

İRAN SAĞLIK BAKANLIĞI İDDİAYI REDDETTİ

İran Sağlık Bakanlığı Halkla İlişkiler ve Bilgilendirme Merkezi Başkanı Hüseyin Kermanpur, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, bakanlıktan hiçbir yetkilinin söz konusu gazeteyle röportaj yapmadığını belirtti. Kermanpur, haberde kendilerine atfedilen ifadelerin de gerçeğe aykırı olduğunu söyledi.

Bu açıklama, iyot tabletlerinin Kazma Dağı çevresinde yeni ve doğrudan ABD’nin olası nükleer saldırısına karşı dağıtılmaya başlandığı yönündeki iddianın İran makamlarınca doğrulanmadığı anlamına geliyor. Bazı haberlerde İran’ın savaş dönemlerinde nükleer tesislerin çevresindeki yerleşimlerde benzer hazırlıklar yaptığı belirtilse de, mevcut dağıtımın ne zaman başladığına veya önceki uygulamalardan daha geniş olup olmadığına ilişkin kesin bilgi paylaşılmadı.

KAZMA DAĞI NEDEN GÜNDEMDE?

Kazma Dağı, İran’ın İsfahan eyaletinde, Natanz nükleer kompleksi yakınlarında bulunan bir bölge olarak biliniyor. Dağın altında inşa edildiği öne sürülen derin ve güçlendirilmiş tesis, İran’ın nükleer programına ilişkin tartışmalarda son dönemde öne çıkan noktalardan biri haline geldi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri seçeneklerden söz etmesi ve Kazma Dağı’nı olası hedeflerden biri olarak anması, bölgeye ilişkin kaygıları artırdı. Bununla birlikte, ABD yönetiminin Kazma Dağı’na nükleer saldırı düzenleme kararı aldığına dair kamuya açık ve doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor.

TUCKER CARLSON’IN 2 KASIM İDDİASI

Amerikalı yorumcu Tucker Carlson, 2 Kasım 2026’da yayımladığı bir sosyal medya mesajında, Trump yönetiminin İran’daki Kazma Dağı’na karşı nükleer saldırı seçeneğini değerlendirebileceğini öne sürdü. Carlson, bu ihtimalin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun baskısıyla gündeme geldiğini iddia etti.

Carlson’ın açıklamaları doğrulanmış bir hükümet kararı veya resmi askeri plan olarak değil, kaynağını açıklamadığı bir iddia olarak değerlendiriliyor. İddianın ardından Beyaz Saray, Pentagon, İsrail hükümeti veya İran makamlarından saldırı kararını doğrulayan ortak bir açıklama yapılmadı. Bazı haberlerde Trump’ın daha önce nükleer silah kullanımını dışladığı da aktarıldı.

ABD-İRAN GÖRÜŞMELERİNDE ANLAŞMA SAĞLANAMADI

Bölgedeki gerilim, ABD ile İran arasındaki diplomatik temasların sonuçsuz kalmasıyla da arttı. Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani, 6 Kasım 2026’da iki ülkenin kapsamlı bir anlaşmaya ulaşamadığını açıkladı.

Katar’ın arabuluculuğunda yürütülen temaslarda tarafların anlaşmazlıkları gidermeye çalıştığı, ancak kalıcı ve kapsamlı bir mutabakat sağlanamadığı bildirildi. Katar tarafı, taraflara ideal koşulları beklemek yerine uygulanabilir bir anlaşma üzerinde uzlaşma çağrısı yaptı. Görüşmelerin tamamen sona erip ermediği veya yeni bir müzakere turunun planlanıp planlanmadığı konusunda ise farklı açıklamalar bulunuyor.

İYOT TABLETLERİ NE İŞE YARIYOR?

Potasyum iyodür içeren tabletler, radyoaktif iyotun tiroit bezi tarafından emilmesini azaltmayı amaçlıyor. Tabletlerdeki kararlı iyot, tiroit bezini doyurarak radyoaktif iyotun burada birikmesini sınırlayabiliyor ve bu yolla belirli koşullarda uzun vadeli tiroit kanseri riskinin azaltılmasına yardımcı olabiliyor.

Ancak bu tabletler nükleer patlamanın ısısından veya basınç etkisinden koruma sağlamıyor, dış radyasyonu engellemiyor ve diğer radyoaktif maddelere karşı genel bir koruma sunmuyor. Etkili olabilmesi için yalnızca yetkili makamların talimatıyla ve belirtilen zamanda, uygun dozda kullanılması gerekiyor.

İDDİALARDA SON DURUM

6 Kasım 2026 itibarıyla İran’da Kazma Dağı çevresinde yeni bir iyot tableti dağıtım programı başlatıldığı iddiası, İran Sağlık Bakanlığı tarafından doğrulanmış değil; aksine bakanlık haberdeki açıklamaları yalanladı. Bu nedenle dağıtımın kesinleşmiş bir nükleer saldırı hazırlığı veya ABD’nin saldırı kararı olarak sunulması mümkün görünmüyor.

Bölgede tansiyonu belirleyen başlıca gelişmeler, Trump yönetiminin askeri seçeneklere ilişkin açıklamaları, Kazma Dağı’na yönelik doğrulanmamış saldırı iddiaları ve ABD-İran görüşmelerinde kapsamlı anlaşma sağlanamaması olarak öne çıkıyor. Yeni bir saldırı kararı, resmi açıklama veya doğrulanmış sivil savunma uygulaması yapılmadığı sürece, iyot tableti dağıtımına ilişkin haberlerin iddia ve resmi yalanlama çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.