ABD ile Venezuela arasında 65 milyar varillik petrol anlaşması

ABD ile Venezuela arasında, 17 petrol sahasındaki 65 milyar varilden fazla kanıtlanmış rezervin geliştirilmesini öngören kapsamlı bir anlaşma duyuruldu. Anlaşma kapsamında Venezuela’daki geçici yönetimin, özel bir petrol şirketine söz konusu sahalar için 100 yıllık işletme imtiyazı verdiği, ABD’nin ise yeni şirket üzerinde güçlü yönetim yetkileri ve ekonomik pay elde ettiği bildirildi.

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmayı 28 Ağustos 2026’da yaptığı açıklamayla duyurdu. Beyaz Saray ise ayrıntıları 31 Ağustos 2026 tarihinde yayımladığı bilgi notuyla açıkladı. Washington yönetimi anlaşmayı, ABD’nin enerji güvenliğini güçlendirecek ve Venezuela ekonomisinin yeniden yapılanmasını destekleyecek bir adım olarak nitelendirdi.

ANLAŞMANIN KAPSAMI

Anlaşma, Venezuela’daki 17 petrol sahasının geliştirilmesini kapsıyor. Venezuela geçici yönetiminin açıklamasına göre bu sahalarda 65 milyar varilden fazla kanıtlanmış petrol rezervi bulunuyor. ABD yönetimi, rezervlerin önemli bir bölümü üzerinde çoğunluk kontrolü sağlayacağını bildirirken, uygulamanın yeni kurulacak özel bir petrol şirketi üzerinden yürütüleceği belirtildi.

Beyaz Saray’ın açıklamasında, söz konusu şirketin North American Blue Energy Partners, yani NABEP olduğu duyuruldu. Şirkete 17 petrol sahası için 100 yıllık imtiyaz verildiği, bu sahaların toplam kanıtlanmış rezervinin yaklaşık 65 milyar varil olduğu kaydedildi. Associated Press’in aktardığı bilgilere göre NABEP, Venezuela’da hâlihazırda faaliyet gösteren özel petrol işletmecileri arasında önemli bir konumda bulunuyor.

ABD’NİN PAYI VE YÖNETİM YETKİSİ

ABD’nin anlaşma kapsamındaki payı, yalnızca petrol alım hakkıyla sınırlı değil. Beyaz Saray’a göre ABD Savaş Bakanlığı’na bağlı Stratejik Sermaye Ofisi, NABEP’in ana şirketinde yüzde 35 hisse elde etti. ABD Dışişleri Bakanlığı’na ise şirketin mevcut ve gelecekteki üretiminden yüzde 20’sini üretim maliyeti üzerinden satın alma hakkı verildi.

Ayrıca Washington yönetimine, şirket üretiminin kalan yüzde 80’ini satın alma konusunda öncelik hakkı tanındı. ABD hükümetinin şirket yönetim kuruluna atanacak isimler üzerinde veto yetkisine sahip olacağı ve yönetim kurulunun çoğunluğunun ABD vatandaşı olması gerektiği de açıklandı. Associated Press, bu unsurlar birlikte değerlendirildiğinde ABD’nin şirketin etkin üretiminin yüzde 55’i üzerinde hak sahibi olacağını bildirdi.

Bununla birlikte, ABD’nin elde edeceği etkin payın ne kadarının doğrudan hisse sahipliğinden, ne kadarının ise petrolü maliyetine satın alma hakkından kaynaklandığına ilişkin tüm ayrıntılar kamuoyuna açıklanmış değil. Bu nedenle anlaşmanın hukuki ve ticari sonuçlarının, yayımlanacak ek belgelerle daha netleşmesi bekleniyor.

100 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM PLANI

NABEP’in Venezuela’nın petrol altyapısını geliştirmek için 100 milyar dolara kadar yatırım yapmayı planladığı açıklandı. Yatırımın, üretim kapasitesinin artırılması, petrol sahalarının yeniden faaliyete geçirilmesi ve altyapının modernize edilmesi amacıyla kullanılması öngörülüyor.

Venezuela yönetimi, anlaşmanın ülkeye yaklaşık 100 milyar dolarlık özel sektör yatırımı çekebileceğini ve ilk 25 yıl içinde 209 milyar doları aşan vergi geliri sağlayabileceğini açıkladı. Beyaz Saray’ın bilgi notunda ise ilk 25 yılda yaklaşık 200 milyar dolarlık royalty ve vergi ödemesi beklendiği belirtildi. İki açıklamadaki rakamlar arasında fark bulunması nedeniyle, nihai gelir tahminlerinin sözleşmenin uygulanma koşullarına ve üretim seviyesine bağlı olduğu anlaşılıyor.

PETROL ABD RAFİNERİLERİNDE İŞLENECEK

Anlaşma kapsamında Venezuela’da üretilecek milyonlarca varil ham petrolün ABD’deki rafinerilerde işlenmesi planlanıyor. Üretim faaliyetlerinde Amerikan sondaj ekipmanları, petrol sahası teknolojileri ve altyapısının kullanılması öngörülüyor.

Washington, Venezuela petrolünün bir bölümünü ABD’nin stratejik petrol rezervlerinin yenilenmesinde ve askeri ihtiyaçlarda kullanmayı planlıyor. Ancak uzman değerlendirmelerine göre Venezuela’nın yıpranmış petrol altyapısının onarılması ve üretimin ciddi biçimde artırılması kısa sürede gerçekleşmeyebilir. Üretim artışının sağlanması için yıllar sürebilecek yatırımlara ve kapsamlı teknik çalışmalara ihtiyaç olduğu belirtiliyor.

ANLAŞMAYI RUBIO VE HEGSETH İMZALADI

ABD Başkanı Trump, anlaşmanın Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth ve Venezuela Geçici Devlet Başkanı Delcy Rodríguez tarafından yürütülen görüşmeler sonucunda hazırlandığını açıkladı. Beyaz Saray’ın bilgi notuna göre resmi imza sürecinde Rubio ve Hegseth yer aldı.

Rodríguez ise anlaşmanın Venezuela’nın petrol sektörünü modernleştirmeyi ve ekonomik toparlanmayı hızlandırmayı amaçladığını savundu. Venezuela geçici yönetimi, ülkenin doğal kaynakları üzerindeki mülkiyet ve egemenliğin korunacağını belirtirken, anlaşmanın petrol sektörünü özel yatırımlara açan yeni hidrokarbon düzenlemeleri çerçevesinde uygulanacağını bildirdi.

PETROL FİYATLARINA ETKİSİ BELİRSİZ

Trump ve Rubio, anlaşmanın ABD’de enerji arzını artırarak akaryakıt fiyatlarının düşmesine katkı sağlayabileceğini ifade etti. Ancak uzmanlar, Venezuela’daki üretim kapasitesinin yeniden oluşturulmasının zaman alacağına dikkat çekiyor. Bu nedenle anlaşmanın ABD’deki benzin fiyatlarında kısa vadede belirgin bir düşüş sağlamasının beklenmediği değerlendiriliyor.

ABD’li enerji şirketlerinin Venezuela’ya ne ölçüde yatırım yapacağı da henüz netlik kazanmış değil. Ülkedeki siyasi belirsizlikler, altyapı sorunları ve geçmişte yabancı yatırımcılara yönelik uygulamalar, şirketlerin karar sürecinde dikkate alacağı başlıca unsurlar arasında gösteriliyor. Anlaşmanın kapsamı ve uygulanma takvimiyle ilgili bazı ayrıntıların önümüzdeki dönemde açıklanması bekleniyor.