FAO açıkladı: Küresel gıda fiyatları Ağustos 2026’da 2022’den beri en yüksek seviyede

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının Ağustos 2026’da son yılların en yüksek seviyesine çıktığını açıkladı. FAO Gıda Fiyat Endeksi, temmuz ayına göre yüzde 1,9 artarak 133,3 puana yükseldi. Endeks böylece Kasım 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.

Roma merkezli FAO’nun 4 Eylül 2026 tarihli verilerine göre endeks, geçen yılın ağustos ayına kıyasla da yüzde 2,5 arttı. Buna karşın gösterge, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin yüzde 16,8 altında kalmayı sürdürdü. Artışta olumsuz hava koşulları, jeopolitik gerilimler ve Karadeniz’deki ticaret ve lojistik sorunları etkili oldu.

FAO BAŞEKONOMİSTİNDEN ARZ UYARISI

FAO Başekonomisti Maximo Torero, ağustos ayındaki yükselişin gıda piyasalarında risk priminin yeniden güçlendiğine işaret ettiğini belirtti. Torero’ya göre iklim kaynaklı şoklar, jeopolitik gerilimler ve ticaret lojistiğindeki aksamalar, küresel arz beklentilerini daraltıyor.

FAO’nun değerlendirmesinde Avrupa’daki sıcak ve kurak hava koşullarının mısır ve şeker pancarı üretimine ilişkin beklentileri olumsuz etkilediği kaydedildi. Aynı hava koşulları, Avrupa Birliği’nde süt arzının ve hayvansal üretim görünümünün de zayıflamasına neden oldu. Asya’da ise El Nino kaynaklı riskler palm yağı ve şeker üretimine yönelik endişeleri artırdı.

TAHIL FİYATLARINDA BUĞDAY VE MISIR ARTIŞI

FAO Tahıl Fiyat Endeksi, ağustosta temmuz ayına göre yüzde 2,2 yükseldi. Uluslararası buğday fiyatları yüzde 2,6 artarken, fiyatlar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15 daha yüksek seviyeye çıktı. Karadeniz’deki ihracat lojistiğine ilişkin belirsizlikler, Avrupa’nın bazı bölgelerinde sıcak ve kurak hava nedeniyle üretim beklentilerinin gerilemesi ve ABD dolarındaki zayıflama, buğday fiyatlarındaki yükselişin başlıca nedenleri arasında gösterildi.

Mısır fiyatları da ağustosta yüzde 2,5 arttı. ABD’nin bazı bölgeleri ile Avrupa Birliği’nde verim beklentilerinin zayıflaması, etanol ve yem sektörlerinden gelen talep, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına bağlı girdi tedariki sorunları ve Ukrayna’nın ihracat akışlarına yönelik belirsizlikler artışta etkili oldu. Pirinç fiyat endeksi ise Asya ve Afrika ülkelerinin devam eden alımlarının desteğiyle yüzde 0,5 yükseldi.

ŞEKER FİYATLARI YÜZDE 11,9 ARTTI

Ağustos ayında en sert yükseliş şeker fiyatlarında görüldü. FAO Şeker Fiyat Endeksi aylık bazda yüzde 11,9 artarak Haziran 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Bu yükselişte Avrupa Birliği’nde olumsuz hava koşullarının şeker pancarı verimini düşürebileceğine ilişkin beklentiler etkili oldu. Asya’daki başlıca üretici ülkelerde El Nino’nun üretim üzerindeki olası etkisine yönelik kaygılar, Brezilya’da şeker üretiminin gerilemesi ve Hindistan’ın ham şeker ithalatında gümrük vergisi muafiyeti uygulayacağını açıklaması da fiyatları destekledi.

BİTKİSEL YAĞ, ET VE SÜT ÜRÜNLERİNDE DE ARTIŞ

FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi ağustosta yüzde 1,1 yükseldi. Palm ve soya yağı fiyatları, küresel ithalat talebinin güçlü seyretmesi ve Güneydoğu Asya’daki üretim görünümünün El Nino koşullarından etkilenebileceği endişesiyle arttı. Buna karşılık kanola ve ayçiçeği yağında gelecek dönemde arzın yeterli olacağı beklentisi yükselişi sınırladı.

FAO Et Fiyat Endeksi de yüzde 1,0 artış gösterdi. Avrupa Birliği’nde yüksek sıcaklıkların domuzların gelişimini yavaşlatması domuz eti fiyatlarını yukarı çekerken, kanatlı ve koyun eti fiyatlarında da artış kaydedildi. Çin’in ithalat kota dağılımlarının Brezilya ve Avustralya’daki ihracatçıları alternatif pazarlar için daha yoğun rekabete zorlaması ise sığır eti fiyatlarını baskıladı.

Süt Ürünleri Fiyat Endeksi temmuz ayına göre yüzde 2,3 yükseldi. Artışın önemli bölümünde, Avrupa Birliği’nde sıcak ve kurak hava koşullarının süt arzını daraltması etkili oldu.

2026 KÜRESEL TAHIL ÜRETİMİ İÇİN YENİ TAHMİN

FAO’nun aynı gün yayımladığı Tahıl Arz ve Talep Özeti’ne göre 2026 yılı küresel tahıl üretimi tahmini 2 milyar 980 milyon tona indirildi. Temmuz ayındaki tahmine göre 3,4 milyon tonluk düşüşe işaret eden bu rakam, 2025 üretiminin yüzde 2 altında bulunuyor. Buna rağmen 2026 hasadının, küresel ölçekte kayıtlardaki en büyük ikinci üretim olması bekleniyor.

Küresel mısır üretimi tahmini 1 milyar 309 milyon tona çekildi. Fransa ve Polonya’daki üretim beklentilerinin kötüleşmesinin, Arjantin ve Brezilya’daki daha iyi verim beklentilerini dengelemesi bekleniyor. Buğday üretimi tahmini ise 810,7 milyon tona yükseltildi ancak bu seviyenin 2025’e göre yüzde 3,8 daha düşük olması öngörülüyor.

Pirinç üretiminin 2026/27 döneminde 553,1 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Üretici kâr marjlarındaki daralma ve El Nino ile bağlantılı hava koşulları, pirinç üretimine ilişkin aşağı yönlü beklentinin temel nedenleri arasında yer aldı.

STOKLAR YÜKSELSE DE TİCARETTE GERİLEME BEKLENİYOR

FAO, 2026/27 döneminde dünya genelindeki toplam tahıl kullanımının 2 milyar 965 milyon ton olacağını tahmin ediyor. Bu miktarın bir önceki yıla göre yüzde 0,2 daha yüksek olması beklenirken, kaba taneli tahıllar ve pirinç kullanımındaki artışın buğday kullanımındaki düşüşü dengeleyeceği öngörülüyor.

Sezonların 2027’de kapanmasıyla küresel tahıl stoklarının 947,2 milyon tona ulaşacağı tahmin ediliyor. Stok-kullanım oranının yüzde 31,6 seviyesinde kalması, tarihsel açıdan arzın hâlâ görece rahat olduğuna işaret ediyor. Bununla birlikte FAO, 2026/27 döneminde küresel tahıl ticaretinin rekor seviyelerden gerileyerek 509,3 milyon tona düşebileceği öngörüsünde bulundu.