DİSK-AR: Geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 305 bine ulaştı

DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Temmuz 2026 Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarını değerlendirdiği İşsizliğin Görünümü Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,1 olurken DİSK-AR’ın hesapladığı geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 30,6 olarak gerçekleşti.

Dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki fark 22,5 puana yükseldi. TÜİK verilerine göre 15 yaş ve üzerindeki dar tanımlı işsiz sayısı Temmuz 2026’da bir önceki aya göre 24 bin artarak 2 milyon 860 bine çıkarken, DİSK-AR’ın geniş tanımlı işsiz sayısı hesabı 12 milyon 305 bin olarak açıklandı.

GENİŞ TANIMLI İŞSİZ SAYISI İKİ YILDA 1 MİLYON 402 BİN ARTTI

Raporda, dar ve geniş tanımlı işsizlik göstergelerinin Temmuz 2024-Temmuz 2026 dönemindeki seyri karşılaştırıldı. Dar tanımlı işsiz sayısı Temmuz 2024’te 3 milyon 200 bin olarak hesaplanırken, bu sayı Temmuz 2025’te 2 milyon 854 bine geriledi. Temmuz 2026’da ise dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 860 bin oldu.

Geniş tanımlı işsiz sayısında ise aynı dönemde farklı bir tablo ortaya çıktı. Temmuz 2024’te 10 milyon 903 bin olan geniş tanımlı işsiz sayısı, Temmuz 2025’te 12 milyon 328 bine yükseldi. Temmuz 2026’da 12 milyon 305 bin olarak kaydedilen bu gösterge, iki yıllık dönemde 1 milyon 402 binlik artışa işaret etti.

DAR TANIMLI İŞSİZLİK YÜZDE 8,1’DE KALDI

DİSK-AR’ın raporunda, dar tanımlı işsizlik oranının Temmuz 2024’te yüzde 9 olduğu, Temmuz 2025 ve Temmuz 2026’da ise yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleştiği belirtildi. Buna karşılık geniş tanımlı işsizlik oranı Temmuz 2024’teki yüzde 27,5 seviyesinden Temmuz 2026’da yüzde 30,6’ya yükseldi.

Bu veriler, yalnızca iş arayan ve çalışmaya hazır olduğu kabul edilen kişileri kapsayan dar tanımlı göstergenin, çalışma hayatındaki tüm atıl kapasiteyi tek başına göstermediği yönündeki değerlendirmeyi gündeme getirdi. Geniş tanımlı hesaplama, çalışmak istediği halde iş aramayanlar ile daha fazla çalışmak isteyen eksik istihdamdaki kişileri de dikkate alıyor.

GENİŞ TANIMLI KADIN İŞSİZLİĞİ YÜZDE 40’A ULAŞTI

Raporda kadınların işgücü piyasasındaki durumuna ilişkin veriler de yer aldı. DİSK-AR, geniş tanımlı kadın işsizliği oranının yüzde 40’a ulaştığını bildirdi. Bu oran, kadınlar açısından iş bulma, istihdama katılma ve mevcut işte yeterli süre çalışabilme sorunlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret eden bir gösterge olarak raporda öne çıktı.

DİSK-AR’ın hesaplamasına göre 4,5 milyon kişi haftada 40 saatten az çalışıyor ve daha fazla çalışmak istiyor. Ayrıca çalışmak istemesine rağmen iş bulamayanların sayısı 5 milyon olarak verildi. Bu gruplar, resmi işsiz sayısına doğrudan dahil edilmeyen ancak işgücü piyasasında yeterince değerlendirilemeyen kesimleri ifade ediyor.

831 BİN KİŞİ İŞ BULMA UMUDUNU KAYBETTİ

Raporda, iş bulma umudunu kaybeden kişilerin sayısının da 831 bin olduğu belirtildi. Bu kişiler daha önce iş aramış ancak sonuç alamadığı veya uygun bir iş bulabileceğine inanmadığı için aktif olarak iş aramayan, buna rağmen çalışmaya hazır olduğunu belirten kişilerden oluşuyor.

İş arama faaliyetinin sona ermesi, bu kişilerin dar tanımlı işsizlik hesabında görünmemesine neden olabiliyor. DİSK-AR’ın geniş tanımlı işsizlik hesabı ise bu grupları da dikkate alarak işgücü piyasasındaki kullanılmayan işgücü potansiyelini daha geniş bir çerçevede ortaya koymayı amaçlıyor.

RESMİ İŞSİZLERİN YÜZDE 83’Ü İŞSİZLİK ÖDENEĞİ ALAMADI

DİSK-AR raporunda işsizlik ödeneğine ilişkin değerlendirme de yapıldı. Buna göre resmi işsizlerin yüzde 83’ü işsizlik ödeneğinden yararlanamadı. Bu oran, TÜİK tarafından açıklanan dar tanımlı işsiz sayısının önemli bir bölümünün işsizlik ödeneği kapsamı dışında kaldığını gösteren rapor bulgusu olarak aktarıldı.

İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşulları; sigortalılık süresi, işsizlik sigortası primi ödeme gün sayısı ve işten ayrılma biçimi gibi kriterlere bağlı bulunuyor. Bu nedenle resmi işsiz olarak tanımlanan herkesin otomatik olarak işsizlik ödeneği aldığı sonucu çıkarılamıyor.

İŞSİZLİK GÖSTERGELERİ ARASINDAKİ FARK BÜYÜDÜ

Temmuz 2026 verileri, dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,1 seviyesinde kalırken geniş tanımlı işsizlik oranının yüzde 30,6’ya ulaştığını ortaya koydu. Böylece iki gösterge arasındaki fark 22,5 puan oldu.

DİSK-AR’ın raporu, Türkiye’de işgücü piyasasının değerlendirilmesinde resmi işsiz sayısının yanı sıra iş bulma umudunu kaybedenlerin, daha fazla çalışmak isteyen eksik istihdamdaki kişilerin ve iş aramayan ancak çalışmaya hazır olanların da dikkate alınması gerektiğini savunan yaklaşımı yeniden gündeme taşıdı. Temmuz 2026 dönemine ilişkin mevcut tabloda, dar tanımlı işsizlik sınırlı değişim gösterirken geniş tanımlı işsizlikteki yüksek seviye korunmuş oldu.